KISS - Integratie: datgene wat ons bindt

Integratie: datgene wat ons bindt

Verslag van de bijeenkomst 11 september 2008 in Deventer

Met welke vragen worstelen beleidsmakers en uitvoerenden die het lokaal integratiebeleid handen en voeten moeten geven? Sluiten deze vragen aan bij het landelijke beleid? Hoe werken landelijk en lokaal beleid op elkaar in? Wat zijn de juiste voorwaarden voor een succesvolle integratie? Welke kennis en beleidsinstrumenten zijn daarvoor nodig? Op welke manier kan de wetenschap lokale beleidsmakers en uitvoerenden van dienst zijn? Deze vragen komen aan de orde op de bijeenkomst Integratie: ‘Datgene wat ons bindt ’!

Doel
Het doel van deze bijeenkomst was tweeledig:

het genereren van een gemeenschappelijke kennisagenda rond integratiebeleid door o.a. beleidsmakers en intermediaire organisaties voor de provincies Overijssel en Gelderland en wetenschappers.
het bijeenbrengen van landelijk en lokaal beleid door het presenteren van de gemeenschappelijke integratieagenda en de activiteiten die daaruit voortvloeien.

Programma
Tijdens de bijeenkomst is vanuit verschillende gezichtspunten gekeken naar integratie: vanuit uitvoerders, beleidsmakers maar ook vanuit de wetenschap. Daarbij is geschakeld tussen nationaal en lokaal niveau en zelfs een doorkijkje gegeven op hoe integratie zijn beslag krijgt in andere Europese landen. Het programma bood veel ruimte voor inbreng van de deelnemers, in de plenaire discussie, maar vooral tijdens de werkgroepen (programma).

Organisatie
De organisatie was in handen van Universiteit Twente, Variya en het KennisInstituut Stedelijke
Samenleving, met medewerking van Forum, Osmose en Enzovoort.

Programma (voor volledig programma klik hier)

Plenair Programma
Werkgroep 1: Integratie en Onderwijs
Werkgroep 2: Integratie en Spreiding
Werkgroep 3: Meedoen door werk; zelfstandig ondernemerschap
Afsluiting
Vervolg Integratie agenda

Plenair programma

Dick Buursink (Provincie Overijssel)
Spreek liever niet van integratieproblemen maar zie vooral kansen. De komende jaren zullen er 700.000 moeilijk vervulbare vacatures zijn en 1.000.000 mensen gaan met pensioen. Iedereen is nodig!

Mehmet Aközbek (VROM)
De integratieagenda is het resultaat van een interactief beleidsproces met gemeenten en provincie steunorganisaties. Dat blijkt ook uit het eindresultaat. Aanvankelijk lag de nadruk in de agenda op culturele integratie (nationale politiek) maar dat is nu sluitstuk. Werk, taal en onderwijs komen eerst.

Doutje Lettinga (VU)
De burqa discussie in Nederland is symbolisch. Er bestaat al wetgeving die het mogelijk maakt om de burqa in bepaalde context te verbieden. Wat opvalt is dat het een discussie is óver moslima’s niet met moslima’s. Laat vrouwen op lokaal niveau actief deelnemen aan de discussie.

Paneldiscussie
Het onderwerp hoofddoek leidt tot een verhitte discussie in het panel. Uit de discussie zijn vier standpunten af te leiden.

Cultuur geen issue:

Beperkingen zijn een vorm van disciminatie, acceptatie van de leefwijze is belangrijk; de samenleving moet open staan voor diversiteit
Integratie gebeurt primair via onderwijs en arbeid; cultuurverschil is een non issue

Cultuur wel een issue:

Culturele integratie is een voorwaarde voor succesvolle integratie in onderwijs en arbeid
Culturele integratie is een waarde op zich, anders is er geen samenhang in de samenleving.

Voor het verslag ga naar download
Voor de powerpoint presentaties van VROM en VEIL ga naar download

Werkgroepen

Werkgroep 1: Integratie en onderwijs

Burgerschap is een vaag begrip
Burgerschap wordt vooral ontwikkeld buiten school door bijvoorbeeld sport, maatschappelijke stages, scouting etc.
Het ROC denkt bij het overbrengen van normen en waarden vooral aan beroepswaarden.
Integratie is een integraal verschijnsel en onderwijs is geen maatschappelijke probleemoplosser daarvoor zijn alle beleidsvelden nodig.

Voor het werkgroepverslag ga naar download
Voor informatie over voorzitter: Ringo Ossewaarde (Universiteit Twente) ga naar download

Werkgroep 2: Spreiding en integratie

Het probleem is niet zozeer etnische segregatie maar meer segregatie van achterstandsgroepen volgens de deelnemers aan de werkgroep.
Spreiding kan door nieuwkomers te verspreiden over de stad of door gemengd te bouwen.
Probleem bij menging is dat beter gesitueerden niet mengen door onwil of gewoon door een andere leefstijl. Zij hebben veel contacten buiten de wijk. Daardoor is er geen integratie.
Contact ontstaat niet vanzelf. In Hengelo is een project waarbij vrouwen van verschillende achtergrond elkaar ontmoeten. Dat werkt.

Vervolg
Bijeenkomst voorjaar 2009 waarin het thema van menging in woonwijken verder wordt uitgediept. Wat zijn de aannames van dit beleid? Voor welk vraagstuk beoogt het een oplossing te zijn? Is de effectiviteit bewezen? Wat is bekend uit wetenschappelijk onderzoek?

Voor het werkgroepverslag ga naar download
Voor informatie over voorzitter Sawitri Saharso (Universiteit Twente) ga naar download

Werkgroep 3: Meedoen door werk; zelfstandig ondernemerschap

Het effect van ondernemerschap is deelname aan de samenleving en het bevordert in die zin integratie maar ondernemers moeten wel een grote drive hebben.
Door deregulering is het soms te gemakkelijk een bedrijf te beginnen. Voor ondernemerschap is veel kennis nodig. Gevaar kan zijn dat kleine zelfstandigen onder het bestaansminimum functioneren.
ROC’s kunnen zich naast beroepsonderwijs in loondienst ook richten op zelfstandig ondernemerschap.
We kunnen ook leren van falende ondernemers. Onderzoek is nodig naar wie overleeft als ondernemer en waarom?

Vervolg
De vakgroep MR&V van de Universiteit Twente onderzoekt de mogelijkheden voor een ondersteuningsprogramma voor etnisch ondernemerschap in overleg met NIKOS , Arcon en Varya.
MR&V maakt een overzicht (website UT en KISS) van lopend en afgesloten onderzoek op dit terrein met korte aanduiding van de uitkomsten en waar meer informatie is te vinden.

Voor het werkgroepverslag ga naar download
Voor powerpoint presentaties ga naar download
Voor informatie over voorzitter Bert de Vroom (Universiteit Twente) ga naar download

Afsluiting

Wat is Mehmet Aközbek (VROM) opgevallen?